Wat is kunst in publieke ruimte?

Publieke ruimte

Publieke ruimte  is een bijzonder  breed begrip  en omvat meer dan straten, pleinen, parken. De publieke ruimte strekt zich uit van vele soorten  publiek toegankelijke buitenruimte  tot vele soorten  publiek toegankelijke binnenruimte . Dus ook natuurgebieden, landschappen, infrastructuur, stations, gebouwen van overheidsdiensten, tot zelfs ziekenhuizen of musea kunnen tot de (semi-)publieke ruimte in brede zin gerekend worden.

 

Kunst in Publieke Ruimte

Dit is kunst die in de publieke ruimte tot stand komt, op initiatief van de  kunstenaar  zelf of van een opdrachtgever . Ze is bij uitstek  contextueel , omdat ze met de specifieke eigenheden van de gekozen publieke ruimte kan en soms ook moet rekening houden. Bv. historische en sociale betekenis, fysieke eigenschappen, ligging en toegankelijkheid, maar ook meer prozaïsch: weersomstandigheden, mogelijke beschadiging, administratieve, stedenbouwkundige en technische regels, eigendomsstructuur, brandweervereisten… Het is daarom  kunst die mensen samenbrengt : degene die iets in die ruimte wil doen, degene die de regels bepaalt, en de gebruiker of passant. Hierin ligt haar  grote potentieel : door de betrokkenheid  van ‘buitenstaanders’ bij het ontstaansproces en/of gebruik van een kunstwerk, ontstaat interactie, draagvlak, gemeenschap . Tegelijk biedt dit de mogelijkheid om sponsors en belanghebbenden aan te spreken om het project mee te ondersteunen.

 

Wie kan initiatief nemen?

Het  initiatief  voor het realiseren van een kunstwerk in de publieke ruimte kan  vanuit zeer verschillende hoeken  komen: van een kunstenaar, de eigenaar van de plek, een organisatie, een lokaal, provinciaal of regionaal bestuur, particulieren, bewonersgroepen, enz... . Dit hangt meestal ook samen met de  financieringsbron : een kunstenaar kan een beurs krijgen voor een project in publieke ruimte, een organisatie ontplooit met werkingsmiddelen uit het  Kunstendecreet  een werking rond kunst in publieke ruimte, een bestuur kan door de  1%regel  voor gesubsidieerde overheidsgebouwen opdrachtgever worden voor een kunstproject, enz….

Zie ook  Waar kan u terecht? .

 

Inleidende literatuur over het onderwerp

Kunst in de publieke ruimte (basistekst) - Krist Biebauw (PDF, 87 kB)

Z33

• Out of the studio! A symposium on art and public space - red.  Jan Debbaut ,  Monique Verhulst ,  Pieternel Vermoortel  (English 2008) published by  Z33  - ISBN 978 3 5

BAM

• Themadossier Kunst in publieke ruimte

Vlaams Bouwmeester

• Kunst in opdracht en de werkwijze van de  Kunstcel  binnen het team  Vlaams Bouwmeester

SKOR

• Nederlandse organisatie SKOR (Stichting Kunst en Openbare Ruimte) 

Kunstgebouw

• document  Kunstatelier Landschapsparken , een uitgave van Kunstgebouw en de  Stichting Kunst en Cultuur Zuid-Holland , dat o.a. de kwestie kunst versus landschapsarchitectuur bespreekt en de rol van kunst als katalysator bij grootschalige landschapsparken in Nederland beschrijft. 
  Contact    (projectleider Publieke Werken) - Kunstgebouw, Broekmolenweg 16, 2289 BE RIJSWIJK